Trong các động cơ diesel hiện đại, đặc biệt là những động cơ được thiết kế để đáp ứng các yêu cầu về khí thải nghiêm ngặt, muội than không chỉ là sản phẩm phụ của quá trình cháy trong động cơ Diesel. Nó là một yếu tố quan trọng quyết định tuổi thọ, hiệu suất và chi phí bảo trì của động cơ đốt trong.
Khi áp suất phun tăng lên, tỷ lệ tuần hoàn khí thải của hệ thống EGR tăng và nhiệt độ cháy thay đổi bất thường, động cơ tạo ra nhiều muội than hơn. Nhưng bản thân muội than không phải là vấn đề - cách dầu bôi trơn xử lý muội than mới là yếu tố quyết định động cơ có hoạt động tốt hay không.
Điều gì thực sự đang xảy ra bên trong dầu động cơ?
Các hạt muội than có kích thước cực nhỏ (kích thước hiển vi), nồng độ cao, chúng dẫn đến:
- Làm dầu đặc (bởi độ nhớt tăng lên và tổn thất bơm)
- Hình thành các khối kết tụ mài mòn cứng
- Tăng tốc độ mài mòn ở ổ bi, xéc măng và xi lanh
- Làm quá tải cho hệ phụ gia phân tán của dầu động cơ
- Dẫn đến hình thành cặn bẩn và lắng đọng, đặc biệt là trong điều kiện động cơ khởi động nguội hoặc dừng khởi động liên tục
Thách thức cho vấn đề này là giữ cho các hạt muội than được phân tán mịn, để chúng không vón cục lại với nhau.
Tại sao thành phần hóa học (phụ gia) của dầu động cơ lại rất quan trọng
Dầu động cơ cho các xe tải hạng nặng hiện đại sử dụng hệ phụ gia tiên tiến:
- Hệ phụ gia phân tán để giữ cho muội than lơ lửng trong dầu
- Chất tẩy rửa để trung hòa axit và làm sạch bề mặt động cơ
- Hệ phụ phụ gia chống mài mòn như ZDDP để bảo vệ bề mặt kim loại của động cơ
- Dầu gốc được thiết kế để duy trì độ nhớt ngay cả khi lượng muội than tăng lên
Khi hệ phụ gia phân tán bị quá tải, muội than bắt đầu hoạt động như chất mài mòn – dẫn đến động cơ mài mòn nhanh hơn.
Những điều mà người lái xe và người quản lý đội xe cần lưu ý
✔️ Độ nhớt sẽ tăng lên khi bạn mang dầu dầu đi phân tích
✔️ Mức tiêu thụ nhiên liệu tăng lên
✔️ Chu kỳ phục hồi cho bộ lọc hạt DPF ngắn hơn
✔️ Hàm lượng kim loại mài mòn: sắt, chì hoặc đồng cao hơn trong phân tích dầu
✔️ Điều kiện vận hành làm tăng sự hình thành muội than (chạy không tải, dừng khởi động liên tục, các chuyến đi ngắn)
Kết luận
Muội than sẽ luôn là một phần của hoạt động động cơ diesel. Mục tiêu không phải là loại bỏ nó - mà là quản lý nó. Chọn đúng loại dầu, theo dõi thông qua phân tích dầu đã qua sử dụng và hiểu chu kỳ hoạt động của động cơ là 3 công cụ mạnh mẽ nhất để kiểm soát muội than. Trong thời đại các quy định về khí thải ngày càng nghiêm ngặt và động cơ hiệu suất cao hơn, việc quản lý muội than không chỉ là vấn đề bôi trơn mà còn là lợi thế chiến lược trong bảo trì.